Bir kitap – The Misbehavior of Markets

Finans Piyasalarında (Saklı) Düzen – Risk , Çöküş ve Kazanca Fraktal yaklaşımlar

BENOIT B. MANDELBROT (https://en.wikipedia.org/wiki/Benoit_Mandelbrot)

 

Fraktal geometrinin kurucusu , yüzyılın en iyi matemetikçileri arasında gösterilen ve tam 40 yıldır piyasalardaki kaosu inceleyen Mandelbrot modern finans teorisini temelinden sarsan fraktal yaklaşımını bu kitapta açıklıyor.Mevcut finans modellerinin aksine piyasalardaki gerçek hareketleri büyük bir başarı ile yakalayan fraktal modellerini anlatırken, modern finans teorisinin bütün yanlışlarını da gözler önüne seriyor.

İşte tamda bu nedenlerden dolayı , bilindiği sanılan veya genel olarak kabul gören anlayıştan biraz ayrılarak , bu blogun ilgi alanları dahilinde kalan,  kitapta önemli  gördüğüm yerlerden bazılarını paylaşacağım.

Bu kitabın tek ve asıl amacı “basit” olmaktır.

BÖLÜM 1 -Risk , Yıkım ve Ödül


“Matematiğe asıl katkım , görünüşte düzensiz olan sistemlerde düzenin , plansız olanda bir planın ve pürüzlü olanda belirli bir yapının var olduğunu gösteren yeni bir dal kurmakla oldu.” B.Mandelbrot


 

Ortodoks finansın “fiyatlar istatistiksel olarak bağımsızdır” varsayımı yanlıştır.Son yıllardaki araştırmalarında desteklediği gibi fiyat hareketi serilerinin bir “belleğe” sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Yani kısaca bugünkü ve geçmiş fiyat serileri arasında periyodik korelasyonlar uzun zamandır gözlemlenmektedir.Farklı fiyat hareketleri farklı bellek dereceleri göstermektedir.Bazı seriler güçlü bir belleğe sahipken , bazıları zayıftır.Bugün bir şirkette yaşanan birleşme , yeni bir yan ürünün bulunması,kritik bir yeni üretime başlanması vb. gelişmeler o şirketin on yıl sonraki durumunu belirleyebilir.


Para piyasalarında artan ve azalan fiyat hareketleri bir “üssel yasa”ya uyar.


Piyasalar bir kişiliğe sahiptir!

Çarpıcı bir örnek verebilirim.Pamuk fiyatlarının son yüzyıldaki değişimi üzerine yaptığım analiz, fiyatların serbest bırakıldığı 1900 lü yıllarda grafikte görülen fiyat değişimlerine ait yapının , yeni düzen uyarınca kontrol edildiği 1930 lu yıllarda da karşımıza çıktığını göstermiştir.


Piyasalar Yanıltıcıdır!

Grafiklerde ortaya çıkan yapılar finans piyasalarının yalancı altınıdır.Şans faktörü kimi zaman elde edilebilecekmiş gibi gözüken sahte yapıların ve yalancı çevrimlerin oluşmasına neden olabilir.Piyasalar özellikle bu tür serapları görmeye eğilimlidir.Bütün bunlar insanoğlunun yapısı bulunmayan bir yerde yapı bulmaya çalışma ihtiyacının sonuçlarıdır.


Piyasa Zamanı Görecelidir!

Piyasalar normalde algıladığımız Lineer saat zamanından ayrı bir zamanda “kendi işlem zamanı”nda yaşadığı fikrine ulaştım.Bu işlem zamanı oynaklık yüksekken hızlanır,piyasa dugunken yavaşlar.

 

.mb

 

 

Koral ; Ressam gibi resim yapan yazılım hatası.Mandelbrot’dan (1982) alınma , bilgisayar tarafından üretilmiş sanat eseri.Bu şekil farklı fraktal biçimleri incelendiği sırada yazılımdaki bir hata tarafından oluşturulmuştur ve şansın sanat,finans ve hayattaki yaratıcı gücünü göstermektedir.

 

Reklamlar

BIST 100 – Korkutan benzerlik !

 

Aşağıdaki karşılaştırmalı grafikte 1996-98 yılları arasındaki dinamiğin 2000 yılı sonrası dalga yapısını anlatmada daha isabetli bir bilgi verdiğini düşünüyorum.Eğer kitlesel algı doğru dersi aldıysa artık bu seviyelerden yukarı hareketi başlatması gerekiyor.Keza almamışsa ,  hataların tekerrür etmesi kaçınılmaz  olacak ve varolan düşüş momentum kazanarak derinleşecektir.

 

bistfallin love

 

Aşağıdaki grafikte 1998 modelinin 2013 sonrası hareketle nasıl benzerlik gösterdiğini anlayabilirsiniz.Eğer biraz klasik Dow veya EW prensipleri hakkında bilginiz varsa benzerliğin korkutucu derece uyuştuğunu farkedeceksinizdir.

b2

 

Varolan hiç birşey diğerinin aynısı değildir.Ben burada kitlesel eğilimlerin bir mal veya hizmete olan yaklaşımını analiz ediyorum.Dolayısıyla ilgilendiğim tekrarlar ve benzerliklerdir.Grafiklerde bu eğilimlerin en net şekilde görebileceğimiz yerleridir.

Çalışmalarım tamamen kendime arşiv niteliğini taşımaktadır dolayısıyla asla yatırım tavsiyesi değildir.

 

Bir kitap ; Erdem Peşinde – Alasdair MacIntyre

 

1

 

 

RAHATSIZ EDİCİ BİR ÖNERİ

 

 

123

Erdem Peşinde, akademik felsefe çevrelerinde kıyamet koparmış, hatta aforoz edilmiş bir kitap. Felsefi müfredata özgü birtakım çıkışsız argümanlarla yürütülen kısır ahlâk tartışmalarında yanlış tarafta olduğu için değil; akademik felsefeyi yerin dibine sokmakla kalmayıp, sosyal bilimlerin bütün dalları arasındaki yapay duvarları da gücünü devasa bir tarihsel-felsefi gelenekten alan bir vuruşla yerle bir etmeye cüret ettiği için! 

 

E-kitap için ;

Mizansen ve ATA(Rehber) – TÜRK(Töre-Yasa)

  1. Bu video dan içkinin  içilebileceği sonucunu çıkaran zümreye ve haramın helal gibi gösterildiğini ileri süren zümreye  bir şeyler yazmak istedim.Konuya girmeden, önce başlığın çerçevesinde yani bu kavramlara verilen anlamlar eşliğinde yazının incelenmesi olaya benim bakış açımı vermesi açısından son derece önemlidir.

 

      MİZANSEN
      ad
  1. 1.
    TİYATRO TERİMİ
    yönetmenin, bir oyunu anlamlı ve uyumlu bir biçimde sahneye koyma çalışmalarının tümü.
  2. 2.
    mec.
    bir durumu olduğundan değişik göstermek ereğini güden düzenleme.

     

    ATA

    isim Baba

    1. Dedelerden ve büyükbabalardan her biri
    “Ey kız gözüme huri görünürsün / Atan sevmez seni benden ziyade” – Karacaoğlan

    2. Kişinin geçmişte yaşamış olan büyükleri

     XII. yüzyıldan itibaren Orta Asya’da Türk mutasavvıfları arasında “şeyh, pîr” ve “halife” mânasında kullanılan kelime, “terbiye eden, edep öğreten, yol göste­ren; kendisine bağlananları kayıran ve koruyan şeyh” anlamına da gelmekte­dir. Türkler eskiden dinî bir kutsiyet de izafe ettikleri menkıbevî şahsiyetlere, dervişlere, şeyhlere, ululara ve toplum içinde saygı kazanmış yaşlı kimselere ata veya bab (baba) unvanını verirlerdi. Korkut Ata, İrkıl Ata, Çoban Ata, Zengi Ata, Mansur Ata, Sâhib Ata gibi şahıs­lar Türk dünyasında bu unvanı almış ün­lü kişilerdir. Oğuzlar da dedelerine “Oğuz atalar” diyorlardı. Onlardan kalan güzel sözlerin bir araya getirilmiş şekline de “Oğuznâme” denilmektedir. Ecdadın çe­şitli tecrübeler sonunda varmış oldukla­rı hükümleri Öğüt ve örneklemeler yo­luyla halka aktaran anonim nitelikteki özlü sözlerine “atasözü” tabir edildiği gibi yine onlardan kalan yadigâra da “atadan veya atalardan kalma” denilir. Nitekim Fâtih, ünlü Kanunnâmesi’nin başlangıcında, “Bu kanunnâme atam ve dedem kanunudur ve benim dahi kanunumdur” demiştir.
    TÜRK
     1. Tanınmış sosyolog büyük Türkçü Ziya Gökalp’e göre „Türk“ „töreli“ yani „adaletli, gelenekli“ demektir.
    2.Bunu destekleyen düşünce de, ünlü Rus tarihçisi Alman asıllı William Barthold’dan gelmektedir. Ona göre Türk adı „Toru“ kelimesiyle ilgili olup, bu kelimeye Orhun âbidelerinde sık sık rastlanılmaktadır ki, „kanun, âdalet, kanunla düzenlenmiş, birlik kazanmış halk“ demektir.
  • Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp’tır’
  • Türk çocuğu atalarını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır

Bu tanımlamaları yapmamda ki gerekçe; gerçekleşen olaya kişiler bazında değil de daha çok kavramların işaret ettiği değerler çerçevesinde okunmasını istememden kaynaklıdır.

 


Sana ilim tahsil etmek lazımdır.Zira ilim, müminin dostu; vakar, veziri; akıl, delili; iş, yardımcısı; rıfk, aslı ve asaleti; Yumuşak huyluluk, kardeşi; sabır ise askerinin kumandanıdır.”(hadis-i   şerif) 

     “Hocam hava sıcak bu sıcak havada buzlu bira içilmez mi?”

      Hoca ‘Haram’ dedi. Haram deyince Atatürk sordu  ‘ NİYE HARAM ?

      Atatürk sordu ‘niye haram?’ cevap veremedi ‘bunun hakkında bir                 ayet bir hadis yok mu’ yine cevap veremedi hoca…

Atatürk bu konuda bir ayet veya hadisin olmadığını söylemiyor , VAR MI diye soruyor!Niye haram derken de hayır helal demiyor NEDEN HARAM diyor!!!

Sonuç “ÖĞREN”…

 

Bildikleriyle amel edene bilmedikleri öğretilir. (hadis-i   şerif)   

 İmam sonunda bu işe işsizlikten dolayı geldiğini , derin bilgisinin olmadığını söylüyor ve ekliyor “BİLDİĞİM KADARINI YAPIYORUM“…

 

Safvân bin Süleym -radıyallâhu anh- anlatıyor:

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz’e:

“–Mü’min korkak olabilir mi?” diye soruldu.

“–Evet, olabilir!” buyurdular.

“–Mü’min cimri olabilir mi?” diye soruldu.

Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- yine:

“–Evet, olabilir!” buyurdular.

“–Pekâlâ, mü’min yalancı olabilir mi?” diye soruldu.

Rasûlullah -sallâllâhu aleyhi ve sellem- bu sefer:

“–Hayır, aslâ!” buyurdular

  Ve cevap “aferin , Müslüman ve Türk yalan söylemezŞuana kadar olan diyaloğun her kısmında “Ata ve İmam” mizansenin de Müslüman Türk ün kodları anlatılıyor, ve devam ediyor.

 

Benden önceki peygamberler sadece kendi kavimlerine gönderildikleri halde, ben bütün insanlığa gönderildim.” (Buharî, Müslim)

        Yanlız burası deniz kenarı buradan bir ecnebi geçse İslam dinini sorsa bihabersin dedi. Yani dinini öğren yaşadığımız coğrafya itibariyle yabancılara İslamı anlatabilme imkanına muhatabız.Ümmet-i icabet biz müslümanlar isek yabancıların da ümmet-i davet olduğunu unutma!!!

 

Daha sonra Atatürk Haram ve Helal konusunda ayeti kerime ve hadisler eşliğinde konunun ne kadar hassas olduğunu açıklarken olayı Allah’ın büyüklüğüne ve bağışlayıcılığına (ki  Allah’ın Kuran’da en çok tekrarlanan sıfatlarından ikisi, “Rahman” ve “Rahim” yani “ esirgeyen” ve “ bağışlayan” sıfatlarıdır) ordan da insanın kusurlu olabileceğine  bağlıyor…

Sonuç olarak Atatürk ve İmam arasında geçen bu diyalogun kodlarına indiğimizde , ne kendi sapkınlıklarına Atatürk ü referans gösteren kitlenin ne de  Atatürk ü haramları helalmiş gibi gösteren biri olarak yansıtmaya çalışan kitlenin gördüklerini göremedim…

 

“Ey iman edenler! Pek acıklı bir azaptan kurtaracak bir yolu size göstereyim mi? Allah’a ve Resulüne iman eder, Allah yolunda mallarınız ve canlarınızla cihat edersiniz. Eğer bilseniz, bu sizin için daha hayırlıdır.” (Saf, 10-11).

SPX olası senaryo ve Fractal “core”

Evet , SPX %5 lik dahi bir düzeltme yapmadan tarihinin en uzun yükselişini 400 günü aşarak gerçekleştirmiş durumda ve bu süre zarfında %40 ın üzerinde prim yapmış halde.İşte bu sebeple üzerine eğilmeye çalıştığım bu yazı da “fraktal” bakış çerçevesinde bu yükselişin dinamiklerine ve en önemlisi “çekirdek” adını verdiğim bu analizin detaylarını paylaşmaya çalışacağım.

 

spx11

Bu grafikte gayet sade bir bakışla kusursuz çalışan bir kanal yükselişini gözlüyoruz ve kanalın üst bandı yani kanal direnci 3000 puan civarında mevcut ve gayet güçlü..Burda biz 2009 başından gelen bu güçlü yükselişin “çekirdek” ine inerek fractal bakış çerçevesinde biraz daha irdeleyelim.

2009-2018 arası süreçte referans alacağımız yer 2009 un ikinci çeyrekten başlayıp 2010 2.yarı da sona eriyor.

Bu videoda 10 senelik yükselişin genel açıda inceledik.Yükseliş dalgalarının karakteristiği ve momentum benzerliği  aradığımız olası zirve seviyeleri hakkında yukarıdaki grafikte kanal direnci ile örtüşüyor.

Bu grafikte ise daha da detaya inerek 2016 sonrası son yükselişin bizim model olarak sunduğumuz fraktal da nasıl işlenmiş ona bakıyoruz. Sonuç olarak aradığımız şey beklentilerimizde örtüşüyor.

Sonuç olarak bu “longest run” ın pek fazla yeri kalmadığını olası bir düzeltmenin şiddetli ve hızlı olacağı gözüküyor.

 

DXY ANOLOJİ

Dolar endeksi, dünyada en çok konvertibl (değişimi kolay) olan 6 adet yerel para biriminin karşısındaki değeri hesaplamak amacıyla 1973 yılından beri hesaplanan bir göstergedir.

Euro için %57.6, Japon Yeni için %13.6, İngiliz Paundu için %11.9, Kanada Doları için %9.1, İsveç Kronu için %4.2, İsviçre Frangı için %3.6 olarak belirlenmiştir.

Dolar endeksi yükselirse genel olarak; USD diğer ülke paraları karşısında değerlenir,  ABD 10 yıllık tahvillerinin faizi yükselir, Yatırımcılar  doları tercih eder, risk alma eğilimini düşer.

Aşağıdaki grafikte Dolar endeksinin 1987 dibinden sonra olan seyri ile 2005 başı ile başlayan sürecin benzerliği ortaya konuyor.Bu model baz alındığında anolojinin son 3 senedeki yatay seyrinin sonuna yaklaşıldığı düşünülebilir.

Teknik açıdan 90.x seviyesi üstünde kısa süreli bir dip arayışı sonrası DXY nin tekrardan yükseliş trendine devam etmesi beklenebilir.

 

 

dxy full

Klasik teknik analiz ile baktığımızda ise bize seviyeler açısından daha net bir yol haritası çıkacaktır.30 yıllık düşüş trendinin kırılması (kırmızı trend) DXY için pozitif yazarken , 20 senelik kanalın üst bandının(siyah trendler) test edilmesi yükselişleri baskılayacaktır.Orta vadede ise 10 senelik mavi kanalın yakın zamanda fiyatların oyun alanını belirlemede bize yardımcı olacak.Yukarıda yer alan anolojiyi de hesaba katarsak kabaca aşağıdaki gibi bir seyir olası senaryolar dahilinde olabilir.

 

ew

 

Burada yer alan çalışmalar sadece ama sadece beni bağlar ve asla yatırım tavsiyesi değildir.

Bilginize…

Tanıdık bir hikaye ! – AY KARTI

Günümüzde tarot kartları diye bilinen resimli fal kağıtlarına Ortaçağ’da Alman kartları deniyordu.

 

 

tarot-moon1

Istakoz sembolizmi ilkin gebelik olarak olarak işareti olarak yorumlanmıştır.Hitler Almanya’yı Gamalı haç ile yeniden bir savaşa gebe bırakmıştır.

Istakoz 2.evresinde vaftizi sembol eder.Hitler siyasal hayata inisye(gizli bir partinin törelerine uygun olarak kabul edilmek) olmuştu.Hitlerin siyasal bir partiye – gerçekte gizli bir örgüte kabul edilmesi onun vaftiz edilmesi idi.

Istakoz 3.evresinde tutukluluk ve cezaevini işaretlemektedir.Hitler vaftizden sonra 1923-24 de tutukluluk yaşamıştır.

Istakoz 4. evresinde yeniden doğuşu sinyalini vermektedir.Hitler tutukluyken partisi dağılmış , fakat çıktıktan sonra eskisinden çok daha güçlü şekilde doğmuştur.

Istakoz 5.evresinde bilincin uyandırılması gerektiğini göstermektedir.Hitler 1.dünya savaşında yenik çıkan ve müthiş bir eziklik ve aşağılık duygusu içine sürüklenen Almanya’ya yeni bir “bilinç aşısı” yapmış ve kendine olan güvenini kazanmasını sağlamıştır.

Istakoz 6. evresinde yeni bir “ruh”un habercisidir.Hitler Mitolojik Aryan ruhunu kullanarak yeni bir “Almancılık” anlayışını yaratmıştır.

Istakoz yedinci ve son evresinde kişide inzivaya çekilme ve yalnız kalma arzusunun uyanacağını işaretlemektedir.Hitler özellikle 1943’den sonra çok az kişiyle görüşmeye ve zamanının çoğunu inzivada geçirmeye başlamıştır.Ay kartındaki ıstakoz sembolizminde temsil edilen “7 EVRE” Hitlerin tüm yaşamını açıklar mahiyettedir.

Diğer sembollere gelince ;

Kurt ihaneti sembolize eder.Hitler bir kurt kadar haindi ve bu huyunu belgelerle göstermeye hiç gerek bile yoktur.Hitler en sevdiği kişilere bile ihanet etmiştir.

Köpekle kurdun dalaşı ise Hitlerin her söyleminde andığı iki olayı simgelemektedir.Bunlardan birincisi Aryan ile Yahudi arasındaki üstünlük mücadelesi , ikincisi de “Versay Antlaşması yla Almanlar sırtlarından bıçaklandılar” şeklindeki Hitlerci teziyle , kaşıtlarının mücadelesidir.

Ay kartındaki Ay tehlikeyi , düşmanların varlığını , sahte dostları ve ihanete uğranılacağını sembolize eder.

Ay kartının “suggestio falsi” diye bilinen yalan söyleme telkini yaptığı görülür.Kişi kendisine o denli güçlü bir telkin vermiştir ki söylediklerinin yalan veya olağanüstü olduğuna inanmaz.Karşısındakiler de o kişinin “mnemonic” telkini altında söylenilenin yalan olduğunu düşünmezler…

Bilinmeyen Hitler-(Aytunç Altındal) 2002

 

Yazan belli , oynayan belli… Ya yöneten ?